การสัมมนาและทัศนศึกษาโครงการอนุรักษ์พลังงาน
และการใช้พลังงานทดแทนเพื่อการพัฒนาชนบท

 

 

การอนุรักษ์พลังงานและการนำพลังงานทดแทนมาใช้อย่างรู้คุณค่า มีความสำคัญอย่างมากต่อการพัฒนาชนบท เนื่องจากเป็นการพัฒนาเทคโนโลยี ที่อาศัยภูมิปัญญาของ ท้องถิ่นที่มีเงินในการลงทุนค่อนข้างจำกัด เป็นเทคโนโลยีแบบง่ายๆ ไม่ซับซ้อน และค่อยเป็นค่อยไป สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (สพช.) ตระหนักดีถึงแนวความคิดดังกล่าวจึงได้จัดทำโครงการอนุรักษ์พลังงาน และการใช้พลังงานทดแทนเพื่อการพัฒนาชนบท (Energy Conservation and Renewable Energy Utilization for Rural Development) ขึ้น เพื่อเผยแพร่แนวความคิด และเทคโนโลยีทางด้านการอนุรักษ์พลังงานและการใช้พลังงาน ทดแทนของประเทศไทย ภายใต้การสนับสนุนทางการเงิน จากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ให้แก่ประเทศเพื่อนบ้านของเรา ทั้งนี้ในการดำเนินโครงการนี้ สพช.ได้รับเงินทุนสนับสนุนจาก กรมวิเทศสหการและ Canadian International Development Agency (CIDA)

สพช. ได้จัดสัมมนาโครงการอนุรักษ์พลังงานและการใช้พลังงานทดแทนเพื่อการพัฒนาชนบท ระหว่าง วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ถึง 4 มีนาคม 2543 โดยมีกิจกรรมที่สำคัญ 3 ส่วนได้แก่ การจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ การทัศนศึกษาเพื่อเยี่ยมชมโครงการพัฒนาพลังงานทดแทน ในจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดลำปาง และการประเมินผลโครงการ ทั้งนี้กิจกรรมในส่วนแรก สพช. ได้จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการขึ้น เป็นระยะเวลา 2 วัน ณ โรงแรมเพชรงาม จังหวัดเชียงใหม่ การสัมมนาในครั้งนี้ได้มีตัวแทนจำนวน 18 ท่าน จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการพลังงานและสิ่งแวดล้อมของ 4 ประเทศ เข้าร่วมสัมมนา ได้แก่ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป. ลาว) กัมพูชา เวียตนาม และประเทศไทย

โครงการนี้ได้มีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ 3 ประการ ดังนี้

การสัมมนาในวันแรก ได้เริ่มขึ้นในวันที่ 29 กุมภาพันธ์ 2543 และหลังจาก Mr. Brodie Anderson ที่ปรึกษาด้านการพัฒนาของ CIDA ประจำประเทศไทย กล่าวเปิดงานแล้ว ในภาคเช้าได้มีการบรรยายใน 2 หัวข้อ โดยเริ่มต้นจาก นโยบายการอนุรักษ์พลังงาน ในประเทศไทย และบทบาทของกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน โดย ดร.พงษ์พิสิฏฐ์ วิเศษกุล ผู้อำนวยการกองอนุรักษ์พลังงานและพลังงานทดแทน สพช. และต่อด้วยโครงการส่งเสริมการผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ เพื่อเป็นพลังงานทดแทน โดยนายวีรพันธ์ เกียรติภักดี ในภาคบ่ายนายชาย ชีวเกตุ ได้บรรยายในหัวข้อโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในประเทศไทย และต่อด้วย รศ.ดร. ชัชวาล ตัณฑกิติ ได้บรรยายในหัวข้อโครงการประหยัดพลังงานในการบ่มใบยาสูบ ซึ่งทุกหัวข้อของการบรรยายในวันนี้เป็นที่สนใจของผู้เข้าร่วมสัมมนาเป็นอย่างมาก

การสัมมนาในวันที่สองได้เริ่มขึ้น ในเวลา 09.00 น. โดยมีนายจรัล อินทรังษี จากมูลนิธิสถาบันประสิทธิภาพพลังงานแห่งประเทศไทย เป็นท่านแรกที่ให้เกียรติบรรยายในวันนี้ ในหัวข้อเรื่อง โครงการส่งเสริมการใช้เตาเซรามิคประสิทธิภาพสูง และต่อด้วยคุณประลอง ดำรงค์ไทย ได้บรรยายในหัวข้อโครงการส่งเสริมการใช้แท่งเชื้อเพลิงเขียว (Green Fuel Briquette) สำหรับในภาคบ่าย นายกุมโชค ใบแย้มและนายชวลิต พิชาลัย ได้ร่วมกันบรรยายในหัวข้อ โปรแกรมการจัดการด้านการใช้ไฟฟ้าในประเทศไทย

หลังจากเสร็จสิ้นการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเป็นระยะเวลา 2 วัน ณ โรงแรมเพชรงาม จังหวัดเชียงใหม่แล้ว สพช. ได้นำคณะผู้แทนจากประเทศกัมพูชา สปป.ลาว เวียตนาม และประเทศไทย ไปทัศนศึกษา เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเกิดทักษะและประสบการณ์ ในการนำความรู้ไปประยุกต์ เพื่อจัดทำโครงการด้านการอนุรักษ์พลังงาน และการพัฒนาพลังงานทดแทนในถิ่นชนบท อย่างเหมาะสมในประเทศของตนเอง โดยในช่วงเช้าของวันที่ 2 มีนาคม 2543 สพช. ได้พาคณะผู้แทนจากประเทศเพื่อนบ้าน ไปเยี่ยมชมโครงการส่งเสริมการผลิตก๊าซชีวภาพ จากมูลสัตว์ในฟาร์มขนาดใหญ่และขนาดเล็ก และในช่วงบ่ายได้พาไปเยี่ยมชมโครงการระบบเซลล์แสงอาทิตย์ ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย และแล้ววันสุดท้ายของการจัดทำโครงการก็เวียนมาถึง โดยในช่วงเช้า สพช. ได้นำคณะผู้แทนจากประเทศเพื่อนบ้าน ไปเยี่ยมชมโครงการประหยัดพลังงานในการบ่มใบยาสูบ ที่ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ และหลังจากนั้น ได้นำคณะผู้แทนไปจังหวัดลำปาง เพื่อเยี่ยมชมโครงการส่งเสริมการใช้เตาเซรามิคประสิทธิภาพสูง ซึ่งโครงการที่ สพช.ได้พาไปเยี่ยมชมเป็นที่สนใจอย่างมาก ของผู้เข้าร่วมสัมมนาทุกๆท่าน โดยได้มีการซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับปัญหาอุปสรรค ของการดำเนินการจากผู้จัดการโครงการ และมีการแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น ซึ่งกันและกันอยู่ตลอดเวลาที่มีการเยี่ยมชม

ในส่วนการประเมินผล สพช.ได้จัดทำแบบสอบถาม (Questionnaire) เพื่อเปิดโอกาสให้คณะผู้แทนจากประเทศเพื่อนบ้าน ได้แสดงความคิดเห็นอย่างเต็มที่ และจะได้นำข้อคิดเห็นเหล่านี้ไปปรับปรุงโครงการที่จะดำเนินการในอนาคต ซึ่งผู้แทนแต่ละท่านก็มีทัศนะที่แตกต่างกัน อาทิ การได้ไปเยี่ยมชมโครงการนอกสถานที่มีประโยชน์เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะโครงการการใช้พลังงานที่จะไปลดผลกระทบต่อสิ่ง แวดล้อม การประหยัดพลังงานเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาชนบท การนำพลังงานทดแทนมาใช้เป็นทางเลือกหนึ่ง ที่มีความเหมาะสมสำหรับการใช้พลังงานในท้องถิ่นชนบท ของประเทศกัมพูชา สปป.ลาว เวียตนาม และประเทศไทย

ในการจัดทำโครงการนี้ นอกเหนือจากคณะผู้แทนจากประเทศเพื่อนบ้านของเรา จะได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่จากความรู้ และการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางด้านอนุรักษ์พลังงาน และการพัฒนาพลังงานทดแทนของประเทศไทย เพื่อการพัฒนาชนบทแล้ว การเข้าร่วมโครงการในครั้งนี้ จะนำไปสู่การสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดี และการขยายความร่วมมือด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ระหว่างหน่วยงานด้านการจัดการพลังงาน และสิ่งแวดล้อมของประเทศกัมพูชา สปป.ลาว เวียตนาม และประเทศไทย ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นในอนาคตอีกด้วย

 

 

 

สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ

วารสารนโยบายพลังงาน ฉบับที่ 47 มกราคม-มีนาคม 2543