แนวคิดริเริ่มการพัฒนาก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค Recommendations Concerning Accelerating Investment in Natural Gas Supplies, Infrastructure and Trading Networks in the APEC Region. An Initiative by APEC EWG

บทนำ

เป้าหมายของแนวคิดริเริ่มการใช้ก๊าซธรรมชาติ ที่นำเสนอต่อที่ประชุมรัฐมนตรีพลังงานเอเปค ณ เกาะโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น ในเดือนตุลาคม 2541 นั้นเป็นเพียงข้อเสนอแนะเพื่อส่งเสริมการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเครือข่ายการค้าภายในภูมิภาค ซึ่งเครือข่ายการค้าก๊าซธรรมชาตินี้ จะเป็นส่วนหนึ่งในการขยายความร่วมมือและการค้า ระหว่างกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเปคมากขึ้น อันเป็นการส่งเสริมการพัฒนา และการเติบโตทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ต่อไป ข้อเสนอแนะทางนโยบายเหล่านี้ไม่มีข้อผูกมัดใด ๆ และทั้งนี้ควรจะประยุกต์ให้เหมาะสม กับกรอบทางกฎหมาย ของแต่ละประเทศต่อไป

เป็นที่คาดกันว่า ความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องมาจากการส่งเสริมการพัฒนา และเติบโตทางเศรษฐกิจที่ตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ ความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ ที่เพิ่มมากขึ้นภายในภูมิภาคเอเปคนี้ จะทำให้การค้าก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนสินค้า และการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ระหว่างประเทศภายในกลุ่มเศรษฐกิจนี้ขยายตัวต่อไป

รัฐบาลหลายประเทศภายในภูมิภาคเอเปคนี้ เคยมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาก๊าซธรรมชาติภายในประเทศของตน แต่ในสภาพปัจจุบัน ด้วยความต้องการในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอันจำกัดนี้ได้เพิ่มขึ้น อีกทั้ง มีหลายโครงการที่ต้องแข่งขันกัน เพื่อให้ได้เงินทุนซี่งมีอยู่อย่างจำกัดจากธนาคารเพื่อการพัฒนาต่างๆ ดังนั้นภาคเอกชนจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ในการจัดหาเงินทุนซึ่งจำเป็นต่อการพัฒนากิจการก๊าซธรรมชาติ โครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าในภูมิภาคเอเปคต่อไป

เป้าหมายสำคัญของแนวคิดริเริ่ม การใช้ก๊าซธรรมชาติของกลุ่มเอเปค (The APEC Natural Gas Initiative) นี้ เป็นไปเพื่อตอบสนองมติของที่ประชุมรัฐมนตรีพลังงานเอเปค และนโยบายการลดกฎระเบียบข้อบังคับ และขั้นตอนการดำเนินงานที่เป็นอุปสรรคต่อการค้า และการลงทุนในส่วนของโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับพลังงานต่างๆ รายงานฉบับนี้ได้ชี้ให้เห็นถึง ข้อจำกัดต่อการขยายตัวทางการลงทุนของภาคเอกชนในโครงการดังกล่าว รวมทั้งได้เสนอแนะแนวนโยบายเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นนั้น

อุปสรรคขัดขวางการขยายตัวในการลงทุนของภาคเอกชนทางด้านกิจการก๊าซธรรมชาติ โครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าภายในภูมิภาคเอเปค

โครงการสำรวจและผลิตก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ นั้น เป็นโครงการที่ต้องใช้เงินทุนสูงในการดำเนินการ ทั้งนี้เงินทุนสำหรับโครงการพื้นฐาน อาจหาได้จากแหล่งทุนทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ รัฐและบริษัทที่รัฐเป็นเจ้าของ สามารถหาแหล่งเงินมาได้จากรายได้ของการจัดเก็บภาษี หรือกู้ยืมมาจากตลาดทุนภายในและระหว่างประเทศโดยตรง หรือโดยผ่านตัวแทนหน่วยงานพัฒนาระหว่างประเทศ ในส่วนของภาคเอกชนนั้น ก็สามารถหาเงินทุนได้จากแหล่งทุนที่มาจากภายในเอง หรือจากตลาดทุน

สมาชิกเอเปคหลายประเทศ ยอมรับการเข้ามามีบทบาทของภาคเอกชน ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ภายในประเทศมากขึ้น อันเนื่องมาจากเงินทุนจากรัฐแห่งเดียว ไม่เพียงพอต่อความต้องการที่มีมากขึ้น ดังนั้น รัฐจึงต้องการให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในโครงการมากขึ้น โดยได้ขยายการสนับสนุนความร่วมมือ ระหว่างรัฐและเอกชน ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ

ดังนั้น ในการพัฒนานโยบาย เพื่อกำหนดแนวทางในเรื่องก๊าซธรรมชาตินั้น รัฐควรทำความเข้าใจว่า อะไรที่นักพัฒนาโครงการภาคเอกชน และสถาบันการเงินมองว่าเป็นเงื่อนไข ที่ไม่เอื้อต่อการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ ของกลุ่มประเทศเอเปค จุดประสงค์ของรายงานนี้ก็เพื่อนำเสนอมุมมอง และข้อเสนอแนะของภาคธุรกิจเอกชนต่อรัฐมนตรีเอเปค ในเรื่องการลงทุนและการค้าในกิจการก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนสินค้าและการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ

การตัดสินใจในการลงทุนของธุรกิจเอกชนนั้น จะพิจารณาจากความเสี่ยงที่เป็นไปได้ (Potential Risks) และผลตอบแทนว่ามีความสมดุลย์กันเพียงใด ซึ่งโดยมากแล้ว ผู้ลงทุนภาคเอกชนและผู้สนับสนุนโครงการ จะไม่เลือกลงทุนในโครงการที่มีอัตราค่าตอบแทน ที่ไม่ได้มากไปกว่าการลงทุน ที่เป็นทางเลือกอื่น และยังมีอัตราการเสี่ยงที่สูงกว่า ซึ่งอัตราการเสี่ยงในการลงทุน ที่สูงกว่าเช่นนี้ ย่อมต้องการผลตอบแทนที่สูงขึ้นไปด้วย

โดยทั่วไปแล้ว อุปสรรคในการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ และโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเครือข่ายการค้า ได้แก่ นโยบายต่าง ๆ ของรัฐ หรือการที่ยังไม่มีนโยบายของรัฐ อันจะเพิ่มความเสี่ยง หรือเพิ่มต้นทุนในการลงทุนของโครงการหนึ่ง ๆ อุปสรรคเหล่านี้ ได้แก่

การขาดกรอบทางกฎหมายที่อำนวยความสะดวก และเป็นที่คาดการณ์ได้ รวมทั้งการขาดกรอบข้อบังคับและกรอบทางการค้า ซึ่งกำหนดแนวทางด้านก๊าซธรรมชาติ ได้แก่ (1) กฎระเบียบข้อบังคับที่ยุ่งยาก อันส่งผลต่อเวลาของผู้ลงทุน และเจ้าหน้าที่รัฐในการตัดสินใจ (2) ระเบียบข้อบังคับที่ไม่ชัดเจน (3) อำนาจในการตัดสิน และการอนุมัติที่ต้องผ่านการเห็นชอบ จากผู้มีอำนาจในระดับสูงของรัฐ (4) นโยายและกฎข้อบังคับที่เปลี่ยนแปลงบ่อย และไม่มีหลักเกณฑ์ที่แน่นอน (5) การปฏิบัติการที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้เข้าร่วมในโครงการก๊าซธรรมชาติ ในแง่ของการบังคับใช้กฎหมาย หรือระเบียบบังคับ ตลอดจนมาตรฐานด้านเทคนิค และการปฏิบัติการ

การขาดระบบการเงิน ที่บ่งชี้ถึงความเสี่ยงต่อผู้อุดหนุนและผู้ลงทุนในโครงการ การที่ผู้ลงทุนภาคเอกชน เล็งเห็นถึงความเสี่ยงและต้นทุนที่อาจเพิ่มขึ้นเมื่อรัฐ (1) จำกัดผลตอบแทนที่ผู้ลงทุนควรได้รับจากโครงการ (2) จำกัดช่วงเวลา หรือจำนวนการจ่ายเงินที่หามาได้จากโครงการ (3) ไม่อนุญาตให้มีการซื้อขายเงินตราสกุลภายในประเทศอย่างเสรี (4) การห้ามหรือจำกัดการแลกเปลี่ยนแปลงเงินตราสกุลภายในประเทศ และ (5) จำกัดจำนวนหรือระยะเวลาของการส่งมอบคืนรายได้ และเงินทุนของโครงการ

การขาดตลาดที่เปิดเสรีโปร่งใส และแข่งขันกันตลอดวงจรก๊าซธรรมชาติ ตัวอย่างเช่น (1) เลือกผู้เข้าร่วมโครงการภาคเอกชนที่รัฐให้ความเห็นชอบ โดยละเลยความมั่นคงทางการเงิน หรือคุณสมบัติที่เหมาะสมในทางธุรกิจ (2) สงวนตลาดและกิจกรรมเฉพาะให้แก่บริษัทภายในประเทศ ทั้งที่เป็นของเอกชน และที่รัฐเป็นเจ้าของ

การกำหนดกำหนดราคาที่ไร้ประสิทธิภาพ ของก๊าซธรรมชาติ รวมไปถึงสินค้าและการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งการแทรกแซงราคา และการจัดเก็บภาษีที่ไม่เป็นธรรมของรัฐ และการขาดราคาตามกลไกตลาด เช่น (1) การที่รัฐกำหนดราคาของก๊าซธรรมชาติ ทั้งในส่วนของการผลิตหรือผู้ใช้ขั้นสุดท้าย ที่ต่ำกว่าต้นทุนของการผลิตและการขนส่งก๊าซ หรือ (2) การผูกขาดราคาของก๊าซกับราคาของสินค้าอื่น โดยไม่สอดคล้องกับความสัมพันธ์ของอุปสงค์และอุปทาน ส่งผลให้ผู้ลงทุนมีความเสี่ยงมากขึ้น นอกจากนี้ การที่รัฐให้เงินอุดหนุน หรือนำเงินจากการเก็บภาษีที่ไม่เป็นธรรม ไปให้แก่การผลิต และการใช้เชื้อเพลิงชนิดอื่น ซึ่งมีการแข่งขันกับก๊าซธรรมชาติ จะส่งผลให้ความสามารถในการเข้าสู่ตลาดการแข่งขันของก๊าซธรรมชาตินั้น เป็นไปได้ยากยิ่งขึ้น นโยบายเหล่านี้จะเพิ่มความเสี่ยงแก่ผู้ลงทุน เนื่องจากผลตอบแทนที่จะได้รับนั้นไม่คุ้มกับต้นทุนที่เสียไป ดังนั้นการตระหนักถึงระบบการกำหนดราคา ที่คำนึงถึงอุปสงค์และอุปทานของก๊าซธรรมชาติ จึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง

ข้อแนะนำเกี่ยวกับการกระตุ้นการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าในภูมิภาคเอเปค

ข้อแนะนำเหล่านี้จัดทำขึ้น เพื่อเสนอแนะภาครัฐของประเทศสมาชิกเอเปค และได้นำเสนอนโยบาย ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงแก่นักลงทุนเอกชน และผู้สนับสนุนโครงการก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค ตามข้อแนะนำนี้ จะไม่เน้นการแทรกแซงจากรัฐบาลมากนัก แต่อย่างไรก็ตาม รัฐก็ยังมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ รวมไปถึงโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเครือข่ายการค้าของก๊าซธรรมชาติ ภายในประเทศ และภายในภูมิภาคโดย (1) เข้าร่วมกับภาคเอกชนหรือภาคธุรกิจในการสนับสนุนการวิจัย และการพัฒนา (2) สร้างความเชื่อมั่นในการแข่งขันว่าจะเป็นไปอย่างยุติธรรม และปกป้องผลประโยชน์ของสาธารณชน โดยการพัฒนา และการใช้ระบบกฎหมายรวมถึงระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ (3) ลดความเสี่ยงในเชิงนโยบาย และข้อบังคับเพื่อนักลงทุนภาคเอกชน และผู้สนับสนุนโครงการ และ (4) จัดเตรียมเงินลงทุน การผ่อนชำระหนี้สิน และความเสี่ยงทางการเมือง โดยการเจรจาตกลงแบบทวิภาคี และแบบพหุภาคี

ในการประเมินถึงผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับของโครงการนั้น ๆ นักลงทุนจะแสวงหาบรรยากาศการลงทุนที่เป็นมิตร ในทุกระดับของภาครัฐในแต่ละประเทศ ในการสร้างบรรยากาศการลงทุนที่เป็นมิตร เพื่อกระตุ้นการลงทุนจากภาคเอกชนในกิจการก๊าซธรรมชาติ อันรวมไปถึงโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเครือข่ายการค้าของก๊าซธรรมชาตินั้น รัฐควรพิจารณา (1) นโยบายทั่วไปที่ส่งเสริมการลงทุน และการเงินสำหรับโครงการก๊าซธรรมชาติ (2) นโยบายเพื่อส่งเสริมการพัฒนาก๊าซธรรมชาติ (3) นโยบายเพื่ออำนวยความสะดวกในการพัฒนาตลาดสำหรับก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนสินค้าและการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ (4) นโยบายเพื่ออำนวยความสะดวกแก่การก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ของโครงการก๊าซธรรมชาติ และ (5) นโยบายเพื่ออำนวยความสะดวกแก่การพัฒนาเครือข่ายการค้าทั้งภายใน และระหว่างประเทศของก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและการบริการที่เกี่ยงข้องกับก๊าซธรรมชาติ

ข้อเสนอแนะต่อไปนี้ ไม่มีข้อผูกมัดสำหรับประเทศสมาชิก การพัฒนาและการนำนโยบายกฎระเบียบ และข้อบังคับต่าง ๆ นี้ไปใช้ให้บรรลุผลนั้น ก็ขึ้นกับการตัดสินใจของรัฐบาลในแต่ละประเทศ โดยเป็นไปตามแต่บริบททางการเมือง และกฎหมายในประเทศนั้น ๆ นอกจากนี้แล้ว ข้อแนะนำเหล่านี้ควรนำไปใช้ และตีความให้สอดคล้องกับสภาพทางเศรษฐกิจ ของแต่ละประเทศที่มีขึ้นในการประชุม หรือข้อตกลงระหว่างประเทศ หรือที่ได้กระทำขึ้นในกลุ่มเอเปคเอง

นอกจากนี้ ข้อแนะนำทางด้านนโยบายซึ่งจัดทำขึ้นต่อไปนี้ ไม่ควรจะยึดเป็นตำราสูตรสำเร็จ หรือต้องดำเนินการเรียงลำดับตามขั้นตอนที่ได้วางไว้แต่อย่างใด

ข้อแนะนำทางนโยบายเพื่อส่งเสริมการลงทุน และการเงินของกิจการก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าของก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค

รัฐมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการลงทุนของภาคเอกชน ในกิจการก๊าซธรรมชาติ การก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าของก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค โดยดำเนินนโยบายลดความเสี่ยง และต้นทุนแก่ผู้บุกเบิกโครงการ ในการส่งเสริมการลงทุนและการเงินของกิจการก๊าซธรรมชาติ และการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเครือข่ายการค้า รัฐควรพิจารณานโยบายต่อไปนี้

จัดตั้งระบบกฎหมาย ระบบการเงิน รวมทั้งระเบียบข้อบังคับ และระบบการค้าที่มั่นคงโปร่งใส และเป็นอิสระในการดำเนินการ เป็นที่คาดการณ์ได้ และปราศจากฉันทาคติ ระบบดังกล่าวนี้ (1) ทำให้ผู้เข้าร่วมโครงการเข้าใจถึงสิ่งที่รัฐคาดหวังให้ตนทำ (2) ทำให้ผู้เข้าร่วมโครงการเข้าใจถึงสิ่งที่ตนสามารถคาดหวังให้รัฐทำได้ และ (3) ทำให้ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดความมั่นใจในระบบ ว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไม่มีหลักเกณฑ์ ด้วยระบบดังกล่าวนี้ จะเพิ่มความมั่นใจให้แก่ผู้ลงทุน และลดความเสี่ยงในสายตาของผู้ลงทุน

ทั้งนี้ ผู้ลงทุนต้องรู้ และสามารถเข้าใจกฎหมายทุกอย่าง ที่เกี่ยวข้องกับโครงการที่ผู้ลงทุนเข้าร่วม ระบบกฎหมายที่ใช้บังคับ ในส่วนของก๊าซธรรมชาตินั้น ควรกล่าวถึง (1) การสำรวจและการผลิต (2) การขนส่ง และการจัดจ่าย (3) การริเริ่มและการบังคับของสัญญา (4) การริเริ่มและการโอนดอกเบี้ยหลักทรัพย์ในทรัพย์สินต่างๆ (5) การจัดเก็บภาษีของทรัพย์สินและธุรกิจ และ (6) สิทธิในที่ดินของรัฐ หรือการเวนคืนที่ดินเพื่อสาธารณประโยชน์ ระบบกฏหมายที่ควบคุมในส่วนของก๊าซธรรมชาติ ไม่ควรบัญญัติอย่างไร้หลักเหตุผล หรือเปลี่ยนแปลงโดยไม่รับฟังความเห็นจากผู้เกี่ยวข้องที่เข้าร่วมโครงการ

กลไกและสถาบันภายใต้กฎหมายของรัฐ เป็นส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยง และต้นทุนแก่นักลงทุน ทั้งนี้ กลไกและสถาบันเหล่านี้ ควรเป็นอิสระจากการเมืองและอิทธิพลอื่น ๆ เพื่อเป็นหลักประกันในความยุติธรรมให้แก่นักลงทุน

ผู้ลงทุนภาคเอกชน และผู้สนับสนุนโครงการ จำเป็นต้องทราบและเข้าใจระเบียบบังคับของโครงการนั้น ๆ รวมทั้งส่วนใดของรัฐเป็นผู้มีอำนาจในการใช้มาตรการบังคับเหล่านั้น แต่ทั้งนี้ มาตรการบังคับ และการใช้อำนาจนั้น ควรเป็นอิสระจากการเมืองและอุตสาหกรรมที่มีส่วนเกี่ยวข้องต่างๆ อีกทั้งควรมีอำนาจตัดสินใจในการบังคับใช้ ผู้ลงทุนจำเป็นต้องทราบถึงรากฐานในการตัดสินใจของผู้มีอำนาจควบคุม และต้องมีหลักประกันความมั่นใจว่าผู้มีอำนาจควบคุมนั้น จะนำกฎระเบียบมาปฏิบัติต่อผู้เข้าร่วมโครงการในทุก ๆ ส่วน อย่างเท่าเทียมกัน นอกจากนี้ บริษัทภายใต้การควบคุมเหล่านี้ ยังต้องการสิทธิเรียกร้องแก่ผู้มีอำนาจในระดับสูงที่เป็นอิสระมากกว่า เช่น ศาล เพื่อให้ทบทวนการตัดสินใจภายใต้กฎเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย

อนุมัติสิ่งอำนวยความสะดวกในกิจการก๊าซธรรมชาติ ให้ภาคเอกชนทั้งภายใน และนอกประเทศเป็นเจ้าของได้ และให้ได้รับผลประโยชน์จากหลักทรัพย์ในทรัพย์สินด้วยเช่นกัน กรอบของกฎหมายที่อนุมัติให้บริษัทต่างชาติเป็นเจ้าของ และควบคุมสิ่งอำนวยความสะดวกในกิจการก๊าซธรรมชาติ จะช่วยลดความเสี่ยงในโครงการก๊าซธรรมชาติที่ได้ประเมินไว้ ทั้งนี้จะช่วยลดต้นทุนทางการเงิน นอกจากนี้แล้ว ผู้ลงทุนยังต้องการถือหลักทรัพย์ในทรัพย์สินที่ตนเป็นเจ้าของอีกด้วย รวมทั้งสิทธิในการโอนผลประโยชน์จากหลักทรัพย์นั้น ๆ ให้แก่ผู้อื่นต่อไป

ระบุ และปกป้องกรรมสิทธิ์ ของผู้ลงทุน และผู้ดำเนินการภาคเอกชนทั้งภายใน และนอกประเทศ ในสิ่งอำนวยความสะดวกของกิจการก๊าซธรรมชาติ การปกป้องกรรมสิทธิ์เป็นสิ่งจำเป็น ในการลดความเสี่ยงสำหรับผู้ลงทุนภาคเอกชน ผู้ลงทุนจำเป็นต้องทราบว่า ตนมีสิทธิในการใช้ทรัพย์สินที่ตนได้มานั้นแต่เพียงผู้เดียว นอกจากนี้แล้ว ผู้ลงทุนภาคเอกชนและผู้สนับสนุนโครงการ ยังต้องการความมั่นใจว่า อสังหาริมทรัพย์ และทรัพย์สินส่วนบุคคลของตนนั้น จะไม่ถูกรัฐ หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเวนคืน หรือหน่วงเหนี่ยวไว้โดยปราศจากค่าชดเชยที่สมเหตุผล

สร้างความมั่นใจในสัญญาว่า ผู้เข้าร่วมโครงการก๊าซธรรมชาติทุกฝ่าย จะให้ความเคารพในสัญญาระหว่างกัน ผู้ลงทุนภาคเอกชนและผู้สนับสนุนโครงการ ต้องการการรับรองว่า ข้อตกลงที่ทำขึ้นกับผู้ร่วมโครงการทั้งเอกชน และที่รัฐเป็นเจ้าของ ผู้ให้บริการ ผู้บริโภค และอื่น ๆ นั้น จะเป็นไปด้วยความซื่อสัตย์ต่อกัน และอยู่ภายใต้การบังคับของรัฐ ซึ่งรวมไปถึงการเตรียมการจัดตั้งกลไกในการแก้ไขปัญหาโต้แย้งระหว่างกัน

เพิ่มจำนวนหน่วยงานภาคเอกชนและพาณิชย์ ให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ในการเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้อง ในการเตรียมการด้านก๊าซธรรมชาติ ตลอดจนสินค้า และการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ การเข้าร่วมของภาคเอกชน ควรได้รับการส่งเสริมในบรรยากาศการแข่งขันที่โปร่งใส ในความเป็นจริงที่ว่าบริษัทที่รัฐเป็นเจ้าของ มักได้รับความเห็นชอบจากผู้มีอำนาจให้ได้รับใบอนุญาตนั้น ในมุมมองของบริษัทเอกชนแล้ว เห็นว่าเป็นความเสี่ยง ดังนั้นผู้มีอำนาจควรให้ความมั่นใจว่าการปฏิบัติต่อบริษัทที่รัฐเป็นเจ้าของ กับธุรกิจภาคเอกชนนั้นเป็นไปบนพื้นฐานที่เป็นเท่าเทียมกัน เพื่อประกันความยุติธรรมในการแข่งขัน

ส่งเสริมการจัดตั้งผู้กำหนดระเบียบบังคับ ที่มีอำนาจอิสระเพื่อสร้างความมั่นใจให้แก่นักลงทุน ควรจัดตั้งให้มีผู้กำหนดกฎระเบียบที่มีอำนาจอิสระ ซึ่งพร้อมไปด้วยความสามารถในทางเทคนิค และอำนาจการตัดสินใจที่เป็นอิสระ รวมถึงอำนาจในการบังคับใช้กฎเกณฑ์ระเบียบบังคับ ทั้งนี้เพื่อวางระเบียบควบคุมในงานด้านก๊าซธรรมชาติ และเพื่อให้ผู้เข้าร่วมทั้งภาครัฐและเอกชนเกิดความมั่นใจว่า จะได้รับการปฏิบัติบนพื้นฐานที่เท่าเทียมกัน

มุ่งหมายที่จะปฏิบัติการอันปราศจากฉันทาคติต่อบริษัทภายในประเทศและต่างประเทศ ทั้งที่เป็นของเอกชน และที่รัฐเป็นเจ้าของ ผู้บุกเบิกโครงการภาคเอกชนต้องการการรับรองว่า จะได้รับการปฏิบัติการที่ไม่แตกต่างไปจากบริษัทที่รัฐเป็นเจ้าของ หรือบริษัทภายในประเทศในสถานะที่เป็นบริษัทต่างชาติ

จัดตั้งกระบวนการอนุมัติที่มั่นคง โปร่งใส และปราศจากฉันทาคติ ผู้บุกเบิกโครงการจำเป็นต้องทราบถึงกระบวนการ เช่น การประมูล และมาตรฐาน รวมไปถึงข้อกำหนดที่สำคัญ ซึ่งจะนำมาใช้ในการประเมินโครงการนั้น ๆ และข้อกำหนดต่าง ๆ นี้ จะถูกนำมาใช้เป็นหลักเกณฑ์ในการอนุมัติโครงการต่างๆ อย่างเสมอภาคกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโครงการที่มีการแข่งขันกันอยู่

ระลึกว่าในระยะยาวนั้น การรวมต้นทุนและผลกำไรเเต็ม ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการพลังงาน จะช่วยส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน และรองรับว่าเรื่องดังกล่าวนี้ ควรจะไดัรับการตรวจสอบ เพื่อพัฒนาไปสู่การนำไปใช้ในเชิงปฏิบัติต่อไป ต้นทุนเต็ม ควรจะรวมต้นทุนตลอดทั้งโครงการที่ผู้ลงทุนจะต้องประสบ ตลอดจนต้นทุนที่รัฐต้องเตรียมการจัดสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐาน และรวมถึงต้นทุนทางสังคม เช่น มลภาวะทางอากาศและน้ำ ที่ได้รับการมองว่าเป็นปัจจัยภายนอก ซึ่งยุ่งยากและซับซ้อนต่อการประมาณค่า ทั้งนี้การตรวจสอบขอบเขตสำหรับการประเมินในเชิงปฏิบัติของต้นทุนเหล่านี้ และการรวมเข้าในราคาพลังงานเป็นสิ่งที่ควรค่าอย่างยิ่ง

กำจัดอุปสรรคที่เป็นสิ่งไม่จำเป็น ต่อการนำก๊าซธรรมชาติมาใช้ โดยให้คำนึงถึงประโยชน์ ทางสิ่งแวดล้อมในการใช้ก๊าซธรรมชาติ เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้เชื้อเพลิงจาก fossil อื่นๆ จากการประชุม COP 3 (Convention on Climate Change) ที่จัดขึ้นในเดือนธันวาคม 2540 ณ กรุงโตเกียว ได้เห็นพ้องถึงมาตรการยืดหยุ่นอันเป็นกลไกการพัฒนาความสะอาด (the Clean Development Mechanism - CDM) และการนำมาปฏิบัติร่วมกันเพื่อให้บรรลุผล

อนุมัติให้มีการโอนเงินทุนที่ต้องการได้ และให้สามารถโอนรายได้ออกอย่างไม่จำกัดได้อีกด้วย ผู้ลงทุนต้องการมีเสรีภาพในเงินลงทุน และเงินรายได้ของตน ในระดับที่เท่าเทียมกับก่อนที่จะมีการลงทุน รัฐไม่ควรจำกัดการจ่ายเงินของเงินที่หาได้จากโครงการ ทั้งนี้มีหลายโครงการที่จ่ายเงินแก่ผู้ลงทุนเป็นสกุลเงินตราในประเทศ ในขณะที่เงินทุนที่ใช้ในโครงการนั้นเป็นสกุลเงินอื่น ดังนั้นควรกระตุ้นให้รัฐอนุมัติการเปลี่ยนสกุลเงินได้ นอกจากนี้แล้ว รัฐไม่ควรจำกัดการโอนเงินที่หาได้จากโครงการออกไปอีกด้วย

สนับสนุนการแข่งขันระหว่างพลังงานจากทุก ๆ แหล่ง (จากทั้งนำเข้า และภายในประเทศ) และระหว่างผู้ให้บริการด้านพลังงานทั้งหลาย ผู้บุกเบิกโครงการภาคเอกชนจำเป็นต้องทราบว่าก๊าซธรรมชาติที่ตนเสนอให้ และการบริการที่จัดเตรียมให้นั้น จะสามารถแข่งขันได้กับเชื้อเพลิงและการบริการอื่น ๆ บนพื้นฐานที่เท่าเทียมกัน ผู้บุกเบิกโครงการภาคเอกชนจำเป็นต้องทราบว่า ตนสามารถที่จะเข้าสู่ตลาดก๊าซธรรมชาติได้ และเมื่อเข้ามาได้แล้ว ก็สามารถที่จะมีส่วนร่วมในตลาดนั้น ๆ ได้ด้วย รวมทั้งต้องทราบว่าตนจะสามารถคงธุรกิจในตลาดต่อไปได้ ถ้าการให้บริการของตนนั้นมีความปลอดภัย น่าไว้วางใจ และมีราคาเป็นที่ซื้อหาได้ มากกว่าจะเป็นไปเพราะรัฐเอื้ออำนวยหรืออุดหนุน

พัฒนากลไกที่ทำให้โครงการก๊าซธรรมชาติมีความมั่นคง และเข้มแข็งในทางการเงิน สามารถได้รับสินเชื่อในระยะยาวภายในกลุ่มเศรษฐกิจเอเปค และนานาชาติ การก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ต้องการเงินทุนก้อนใหญ่ และการได้รับทุนคืนนั้นต้องใช้เวลานาน ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องสร้างความเข้มแข็งในทางการเงิน โดยผ่านมาตรการ เช่นว่า การได้รับเงินกู้จำนวนมากในระยะยาวจากองค์กรสถาบันการเงินเอกชน และองค์กรการเงินระหว่างประเทศ รวมทั้งการขยายบทบาทของ ECA (Export Credit Agency) ในการแบ่งเบาความเสี่ยง เช่น ความเสี่ยงทางการเมือง ตลอดจนการนำ ODA มาใช้สำหรับโครงการสิ่งแวดล้อมด้วยอัตราดอกเบี้ยพิเศษ

ส่งเสริมการพัฒนา และการนำมาใช้ ตลอดจนการเผยแพร่เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าทางก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเหล่านี้ จะช่วยลดต้นทุนของโครงการ ดังนั้นรัฐควรร่วมมือกับภาคเอกชนในการส่งเสริมการวิจัย และการพัฒนา รวมทั้งการแปรรูปของเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการนำก๊าซธรรมชาติมาใช้ และลดต้นทุนในการสำรวจ และการผลิต รวมถึงการขนส่งก๊าซธรรมชาติอีกด้วย

สร้างความมั่นใจถึงความสามารถของผู้มีอำนาจในรัฐ ซึ่งรับผิดชอบในงานด้านก๊าซธรรมชาติ ผู้มีอำนาจในการออกมาตรการควบคุม และเจ้าหน้าที่รัฐซึ่งรับผิดชอบในโครงการสามารถถ่วงเวลาโครงการได้ เนื่องจากขาดความชำนาญในการประเมินโครงการ หรือมีภาระหน้าที่ที่หนักเกินไป จึงไม่สามารถดำเนินการตามคำร้องขอได้ทันท่วงที ดังนั้นรัฐจึงต้องสร้างความมั่นใจให้กับผู้ลงทุนว่าผู้มีอำนาจควบคุมมาตรการ และเจ้าหน้าที่ประเมินโครงการ มีความรู้ความสามารถในหน้าที่ที่รับผิดชอบ อย่างแท้จริง

ข้อแนะนำทางนโยบายในการส่งเสริมการพัฒนาก๊าซธรรมชาติ ทั้งการสำรวจและการผลิตในภูมิภาคเอเปค

ปัจจุบันภายในภูมิภาคเอเปคนี้ เอกชนมีบทบาทมากขึ้นในการพัฒนาก๊าซธรรมชาติ ทั้งนี้การเข้ามามีส่วนร่วมของภาคเอกชนนั้น เอกชนต้องได้รับโอกาสที่สมเหตุผลในการสำรวจแหล่งก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งได้รับหลักประกันว่า ตนจะได้รับทุนคืนจากการลงทุนในการสำรวจและผลิตก๊าซธรรมชาตินี้ ดังนั้นในการส่งเสริมการพัฒนาก๊าซธรรมชาติ รัฐควรพิจารณานโยบายดังต่อไปนี้

อนุญาตให้เข้าพื้นที่สำรวจได้อย่างไม่มีอคติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ระหว่างบริษัทภายในประเทศ และบริษัทต่างประเทศ ผู้ลงทุนในการสำรวจ และผลิตก๊าซจำเป็นต้องเข้าใจถึงหลักเกณฑ์บรรทัดฐานในการสำรวจพื้นที่ที่ได้กำหนดไว้ นอกจากนี้ ผู้ลงทุนต่างชาติยังต้องการหลักประกันว่า พื้นที่การสำรวจที่เป็นที่ต้องการส่วนมาก ไม่มีการจองไว้สำหรับบริษัทภายในประเทศ ทั้งที่เป็นของเอกชนหรือที่รัฐเป็นเจ้าของ

อนุญาตให้ใช้สิ่งอำนวยความสะดวกส่วนที่สำรองไว้ในกิจการก๊าซธรรมชาติ ได้อย่างเท่าเทียมกัน ทั้งแก่บริษัทภายในประเทศและต่างประเทศ โดยมากแล้ว หนทางเดียวในการที่ผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติ จะสามารถขนส่งผลผลิตของตนสู่ตลาด ก็โดยผ่านสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นต้น (the upstream facilities) ได้แก่ กระบวนการแปรรูป และรวบรวม ซึ่งมีผู้ประกอบการรายอื่นเป็นเจ้าของและควบคุม แต่โดยมากจะไม่มีประสิทธิภาพ หรือเกิดความจำเป็นทางสภาวะแวดล้อม ที่ต้องก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มเติม ระหว่างแหล่งก๊าซธรรมชาติ และแหล่งขนส่ง เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตรายอื่น ในการเข้าสู่สิ่งอำนวยความสะดวกขั้นต้น (upstrean facilities) อันจำกัดนี้ได้ เพื่อให้เข้าถึงแหล่งขนส่ง และเข้าถึงตลาดซึ่งอำนวยให้ผู้ขายก๊าซธรรมชาติเข้าสู่ตลาดมากขึ้น

อนุมัติข้อตกลงร่วมมือในการผลิต หรือกลไกในการเป็นเจ้าของอื่น ๆ ที่อนุญาตให้บริษัทเอกชนทั้งภายในและภายนอก เข้าร่วมในส่วนของการผลิต ข้อตกลงร่วมมือในการผลิต และกลไกการเป็นเจ้าของอื่น ๆ นี้จะเปิดโอกาสให้บริษัทเอกชนทั้งภายในและภายนอก เข้าร่วมโดยมีสิทธิในผลผลิตโดยตรงมากกว่าโดยผ่านทางการจ่ายเงินเท่านั้น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญต่อผู้ถือหุ้นในบริษัมหาชน ที่ต้องการเห็นบริษัทมีสิทธิในผลผลิตอันเป็นพื้นฐานรายได้ของบริษัท

จัดเตรียมเงื่อนไขที่น่าพึงพอใจสำหรับผู้ลงทุนในส่วนของงาน upstream sector เพื่อส่งเสริมการลงทุนในส่วนเบื้องต้น ผู้ผลิตก๊าซควรมีความพยายามในการจัดเตรียมสิ่งจูงใจให้แก่ผู้ลงทุน ตัวอย่างเช่น การนำเงื่อนไขที่ผ่อนคลายมาใช้ในการสำรวจและพัฒนา ตลอดจนสัญญาร่วมมือด้วยเช่นกัน ข้อจูงใจที่สำคัญต่อผู้ลงทุน ได้แก่ การยกข้อจำกัดขั้นสูงในการเรียกทุนคืนออกไป รวมทั้งการลดส่วนแบ่งขั้นต้นของกลุ่มเศรษฐกิจการผลิต และการผ่อนปรนอัตราส่วนของส่วนแบ่ง

ในปัจจุบันนี้พื้นที่สำหรับการพัฒนาและสำรวจ ที่กำลังเติบโตขึ้นนั้นอยู่ห่างไกลออกไปมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้ต้นทุนสูงขึ้นด้วย นอกจากนี้ พื้นที่ปฏิบัติการขนาดเล็ก ซึ่งกระจัดกระจายในเอเซียโดยทั่วไปแล้วให้ผลกำไรน้อย ดังนั้นการจัดตั้งเงื่อนไขที่ยืดหยุ่นในส่วนแบ่งของการผลิตตามขนาด หรือคุณลักษณะของพื้นที่ปฏิบัติการก๊าซธรรมชาติ เป็นสิ่งจำเป็น

ข้อแนะนำทางนโยบาย เพื่อช่วยเร่งส่งเสริมการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน ในกิจการก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค

โดยทั่วไปแล้ว ผู้บุกเบิกโครงการก่อสร้างพื้นฐานในกิจการก๊าซธรรมชาติ เรียกร้องให้ได้มาซึ่งพื้นที่ที่จะทำการ ก่อสร้าง และความแน่นอนต่อข้อบังคับที่โครงการต้องประสบ ตลอดจนความสามารถในการเรียกทุนคืนของโครงการ เพื่อเร่งการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคเอเปค รัฐควรจะพิจารณานโยบายดังต่อไปนี้

เปิดโอกาสการเรียกทุนคืน หรือผลตอบแทนของการลงทุนในโครงการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับ ก๊าซธรรมชาติ เมื่อรัฐกำหนดอัตราสูงสุดของผลตอบแทน ที่จะได้รับจากโครงการหนึ่งๆ ต่ำกว่าความต้องการของผู้ลงทุนแล้ว การลงทุนนั้นย่อมไม่เกิดขึ้น ผู้บุกเบิกโครงการจำต้องมีความมั่นใจว่าเงินที่ลงทุนในการพัฒนาโครงการนั้นจะสามารถได้คืน และต้องมีโอกาสในการหารายได้ ในอัตราของผลตอบแทนที่เปรียบได้กับในการลงทุนอื่นๆ บนพื้นฐานที่เหมือนกันทั่วโลก แต่ทั้งนี้รัฐก็ควรปกป้องผู้บริโภคจากการใช้เอกสิทธิของผู้ลงทุนด้วยในขณะเดียวกัน

จัดตั้งขั้นตอนที่โปร่งใส และปราศจากฉันทาคติในการมอบใบอนุมัติหรืออำนาจในการก่อสร้างและดำเนินการ ในโครงการโครงสร้างพื้นฐานเกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติ เนื่องจากการก่อสร้าง และดำเนินการกิจการก๊าซธรรมชาติส่งผลต่อประเด็นการใช้ที่ดิน และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสุขภาพและความปลอดภัย ดังนั้นรัฐจึงกำหนดให้ ผู้บุกเบิกโครงการต้องได้รับใบอนุมัติ หรืออำนาจจากหน่วยงานรัฐบาล ในการก่อสร้างและดำเนินงานในโครงการเล่านี้ ทั้งนี้ผู้บุกเบิกโครงการจำเป็นต้องทราบถึงเกณฑ์บรรทัดฐาน ในการได้รับใบอนุญาตหรืออำนาจในการสร้าง และดำเนินงานในโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับก๊าซ ธรรมชาติ และบรรทัดฐานเหล่านี้จะต้องนำไปใช้กับผู้สมัครทุกรายอย่างเท่าเทียมกัน นอกจากนี้แล้วผู้บุกเบิกโครงการยังต้องการหลักประกันว่า ถ้าตนยินยอมตามข้อกำหนดเหล่านี้แล้ว ก็จะได้รับอำนาจในการก่อสร้าง และดำเนินการในโครงการดังกล่าว อีกทั้งผู้ลงทุนยังจำเป็นที่จะต้องทราบถึงการเรียกร้องการเห็นชอบ จากรัฐและการผ่อนผันอื่นๆ ว่าจะได้รับการเอาใจใส่อย่างทันท่วงทีและมีประสิทธิภาพ

จัดตั้งขั้นตอนที่โปร่งใส และปราศจากฉันทาคติ สำหรับผู้สนับสนุนโครงการในการได้รับสิทธิครอบครองที่ดิน (eminent domain) ที่เหมาะสม (การเวนคืนที่ดิน) รวมทั้งทำเลที่ตั้ง ตลอดจนได้รับการรับรองสิทธิการผ่านในที่ดิน การก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวก (facilities) ที่เกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติทั้งท่อส่งก๊าซ และ ก๊าซเหลว (pipeline and LNG) นั้นต้องการสิทธิในการใช้ที่ดิน ซึ่งโดยมากแล้วที่ดินเหล่านั้นเป็นของเอกชน หรือควบคุมโดยผู้มีอำนาจในท้องถิ่น หรือเป็นที่ดินที่เกิดจากการหักล้างถางป่าของราษฎรในท้องถิ่นนั้นๆ ทั้งนี้ผู้บุกเบิก จำต้องได้รับสิทธิตามกฎหมายในการใช้ที่ดินนั้นๆ เพื่อสาธารณะประโยชน์

จัดตั้งมาตรฐานด้านสุขภาพและความปลอดภัย สำหรับการก่อสร้างและดำเนินงานโครงสร้างพื้นฐานที่ เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล มาตรการบังคับเพื่อเป็นมาตรฐานด้านเทคนิคและสุขภาพ รวมทั้งความปลอดภัยช่วยลดความไม่แน่ใจให้แก่ผู้ลงทุน และยังถือเป็นมาตรการป้องกันสาธารณะอีกด้วย ทั้งนี้มาตรฐานเหล่านี้ควรปฏิบัติใช้แก่ผู้เข้าร่วมในโครงการทุกราย อย่างเท่าเทียมกัน ซึ่งรวมทั้งโครงการภายในประเทศทั้งภาครัฐและเอกชน

สร้างความมั่นใจว่าการประกัน เพื่ออำนายความสะดวกด้านการเงิน สามารถเป็นไปอย่างเหมาะเวลา และมีประสิทธิภาพ การทำประกันโครงการนับเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุน และเป็นหนึ่งในข้อบังคับเพื่อได้มาซึ่งเงิน สนับสนุนโครงการ นโยบายเหล่านี้ในหลายประเทศถูกจัดเตรียมโดยนายหน้าภายในประเทศ โดยมากแล้ว การทำประกันธุรกิจการค้า และความเสียหายของบุคคลภายนอกในแต่ละประเทศนั้นมักมีขีดจำกัด ต้องการความสามารถในการหาประกันคุ้มครองจากต่างประเทศโดยตรง ซึ่งจะเป็นการลดต้นทุนที่ไม่จำเป็นออกไป และในท้ายที่สุดก็จะนำไปสู่ราคาสินค้าและบริการที่ต่ำกว่า

อธิบายอย่างชัดเจนถึงมาตรฐานสิ่งแวดล้อม ซึ่งเหมาะสมกับสภาพของโครงการ และสามารถนำไปใช้กับโครงการโครงสร้างพื้นฐาน ที่เกี่ยวกับก๊าซได้อย่างเหมาะสม อีกทั้งการบังคับใช้มาตรฐานดังกล่าวนี้ ต้องอยู่บนพื้นฐานที่ปราศจากฉันทาคติ รัฐกำลังทำการออกมาตรการควบคุมผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของการก่อสร้าง และดำเนินงานในโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติ ซึ่งข้อบังคับ และมาตรฐานทางสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ ควรแจ้งให้ผู้บุกเบิกโครงการทราบ และควรนำไปปฏิบัติใช้กับผู้เข้าร่วมโครงการทุกฝ่ายอย่างเท่าเทียมกัน

ข้อแนะนำทางนโยบาย เพื่อเร่งรัดการพัฒนาเครือข่ายการค้าภายใน และระหว่างประเทศ สำหรับก๊าซธรรมชาติ สินค้า และบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ภายในภูมิภาคเอเปค

การอำนวยความสะดวกในการค้าก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ภายในประเทศนั้น โดยพื้นฐานแล้วต้องการนโยบายที่เปิดโอกาส ให้ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายติดต่อกันโดยตรง และสามารถเข้าถึงกันได้ด้วยระบบคมนาคมขนส่ง ในส่วนของการอำนวยการค้าก๊าซธรรมชาติระหว่างประเทศนั้น ต้องอาศัยความร่วมมือและข้อตกลงระหว่างประเทศเศรษฐกิจ เพื่อเร่งรัดการพัฒนาเครือข่ายการค้าภายในและระหว่างประเทศภายในภูมิภาคเอเปค รัฐควรพิจารณานโยบายดังต่อไปนี้

จัดตั้งที่ปรึกษาอย่างเป็นระบบระหว่างกลุ่มประเทศเอเปคที่เกี่ยวข้องกับโครงการข้ามชาติ หน่วยงานรัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมดของกลุ่มประเทศเอเปค ซึ่งเกี่ยวกับโครงการข้ามชาติควรปรึกษาซึ่งกันและกันตั้งแต่ต้น ในกระบวนการพัฒนา เพื่อชี้ให้เห็นถึงประเด็นปัญหาที่ต้องทำการแก้ไขระหว่างกัน ซึ่งเป็นการลดความเสี่ยงของโครงการ และทำให้โครงการสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น

เปิดโอกาสให้ผู้ซื้อและผู้ขายก๊าซสามารถเข้าถึงกันได้ บนอัตราอันจำกัดของระบบคมนาคมขนส่ง โดยมาก ผู้ซื้อและผู้ขายก๊าซต่อรองการซื้อขายกัน โดยตระหนักถึงการขนส่งก๊าซจากแหล่งผลิตไปยังพื้นที่ที่ต้องการ โดยผ่านระบบขนส่งและจัดจ่ายซึ่งดำเนินการและบุคคลอื่นเป็นเจ้าของ บ่อยครั้งที่ระบบขนส่งและจัดจ่ายนั้นเป็นไปอย่างไม่มีประสิทธิภาพ หรือเกิดความต้องการทางสภาพแวดล้อมที่ต้องการเพิ่มแหล่ง ขนส่งและจัดจ่ายให้มากกว่าเดิม โดยให้มีการก่อสร้างในบริเวณพื้นที่ระหว่างแหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติ และพื้นที่ที่ต้องการ การเปิดโอกาสให้บุคคลภายนอกเข้าซื้อหรือเช่าอัตราอันจำกัด ซึ่งไม่มีข้อผู้มัดทางสัญญาของระบบดังกล่าวนี้ เป็นการเปิดโอกาสให้มีผู้ซื้อ และผู้ขายเพิ่มเติมเข้าร่วมในตลาดโดยไม่มีการก้าวก่าย ข้อผูกมัดทางสัญญาของเจ้าของในระบบขนส่งและจัดจ่าย

ให้ความมั่นใจในสิทธิการผ่าน สำหรับการค้าก๊าซธรรมชาติข้ามพรมแดน ในบางกรณี การค้าก๊าซธรรมชาติระหว่างประเทศ จะเกี่ยวข้องกับประเทศอื่น ๆ ที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการตกลงทางการค้า นอกเหนือจากเป็นเส้นทางผ่านสำหรับก๊าซ ดังนั้นการได้รับสิทธิและอัตราค่าผ่านรวมถึงนโยบายอื่นๆ จำเป็นต้องกำหนดขึ้นระหว่างกลุ่มประเทศที่มีส่วนเกี่ยวข้อง

ให้ความมั่นใจถึงการปฏิบัติที่ยุติธรรม ต่อแหล่งก๊าซธรรมชาติทั้งจากภายในประเทศ และจากการนำเข้าจากต่างประเทศ รัฐควรหลีกเลี่ยงการให้ความโอนเอียง แก่แหล่งก๊าซธรรมชาติภายในประเทศ หรือสร้างความเสียเปรียบให้แก่แหล่งก๊าซที่มาจากการนำเข้า

สนับสนุนการไหลเวียนอย่างเสรี ของการส่งออกและนำเข้าก๊าซธรรมชาติ รวมถึงสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ รัฐควรพิจารณาการกำจัดกำแพงภาษี ค่าธรรมเนียม การห้ามหรือการจำกัดการส่งออกและนำเข้าก๊าซธรรมชาติ และใบอนุมัติสำหรับการส่งออกและนำเข้าก๊าซธรรมชาติ เหล่านี้ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการไหลเวียนอย่างเสรี ของก๊าซธรรมชาติระหว่างประเทศ

ส่งเสริมนโยบายข้อบังคับและมาตรฐานทางเทคนิค ภายในกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเปค ให้เป็นไปในทางที่สอดคล้องกัน มาตรฐานทางเทคนิคและดำเนินงาน รวมทั้ง ระเบียบข้อบังคับที่แตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ อาจจะเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาโครงการก๊าซธรรมชาติข้ามชาติ และเครือข่ายการค้า ดังนั้นรัฐควรระบุถึงพื้นที่ที่นโยบาย และมาตรฐานทางเทคนิค ตลอดจนข้อบังคับต่างๆ ที่ควรเป็นไป อย่างประสานสอดคล้องกันระหว่างประเทศในกลุ่มสมาชิกเอเปค

ข้อแนะนำทางนโยบาย เพื่อเร่งรัดการพัฒนาตลาดสำหรับก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและการบริการ ที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ภายในภูมิภาคเอเปค

เพื่อเป็นหลักประกันการลงทุนของภาคเอกชน และการเงิน ในโครงการก๊าซธรรมชาติ และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับก๊าซธรรมชาตินั้น ได้เรียกร้องให้ผู้บุกเบิกโครงการ แสดงให้เห็นถึงตลาดที่มีจำนวนพอเพียงต่อการลงทุน ซึ่งในการเร่งรัดการพัฒนาตลาดสำหรับก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับ ก๊าซธรรมชาตินั้น รัฐควรจะพิจารณานโยบายดังต่อไปนี้

เปิดโอกาสให้ผู้ซื้อและผู้ขายก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและการบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ เจรจากันโดยตรง อันสอดคล้องกับการเคารพในสัญญา (sanctity of contract) ผู้บุกเบิกโครงการ จำเป็นต้องสามารถรวบรวม และทำสัญญากับลูกค้าในจำนวนที่เพียงพอต่อการเป็นเหตุผลสนับสนุนในการลงทุน โดยทั่วไปแล้วผู้ซื้อก๊าซธรรมชาต ิที่มีศักยภาพจะเข้าใจถึงมาตรการข้อบังคับด้านพลังงาน และความต้องการทางธุรกิจได้มีกว่าใครอื่น และในทำนองเดียวกัน ผู้ขายและผู้ขายที่มีศักยภาพ ก็จะเข้าใจถึงความสามารถของตนในการสนองความต้องการ ของลูกค้าธุรกิจได้ดีกว่าใครอื่นเช่นกัน การที่ผู้ขายสามารถติดต่อกับลูกค้าโดยตรง จะเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมในตลาด สามารถใช้แผนที่สร้างสรรคและริเริ่มนี้ ให้เกิดประโยชน์ในการขยายค่ายิ่งขึ้น เมื่อการพัฒนาตลาด และสัญญาณแสดงราคาสินค้าชัดเจนมากขึ้นแล้ว สินค้าและบริการที่มีราคาเป็นที่ซื้อหาได้ย่อมได้รับการสนองต่อลูกค้า ดังนั้นการเปิดโอกาสให้ผู้ซื้อและผู้ขายก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติ ติดต่อกันโดยตรงโดยไม่มีการแทรกแซงจากรัฐนั้น ผลที่ได้ก็คือการพัฒนาที่มีประสิทธิภาพของตลาดก๊าซธรรมชาติ

ยกเลิกเงินช่วยเหลือ (ทั้งโดยตรงและโดยอ้อม) สำหรับเชื้อเพลิงอื่นๆ ที่แข่งขันกันกับก๊าซธรรมชาติ ผู้บุกเบิกโครงการจำเป็นต้องทราบถึง ความสามารถของตนที่จะใช้หลักประกันแก่ลูกค้า และการเข้าสู่ตลาดของตนนั้นจะไม่มีอุปสรรค ซึ่งเกิดจากราคาที่ต่ำกว่า ซึ่งสร้างขึ้นของเชื้อเพลิง หรือผู้ให้บริการพลังงาน และการบริการพลังงานอื่นๆ ที่เป็นคู่แข่งกันอยู่ (competing energy services and suppliers)

ส่งเสริมราคาของก๊าซธรรมชาติ และบริการก๊าซธรรมชาติ โดยอยู่บนพื้นฐานของการแข่งขัน ระหว่างก๊าซธรรมชาติ กับแหล่งเชื้อเพลิงชนิดอื่น และระหว่างผู้ให้บริการก๊าซธรรมชาติ (natural gas suppliers) ด้วยกันเอง ในขณะเดียวกับการปกป้องผู้บริโภค ซึ่งขาดทางเลือกที่แข่งขันกันอยู่ ก๊าซธรรมชาติแข่งขันกับเชื้อเพลิง ที่แตกต่างกันในตลาดที่แตกต่างกัน และเพื่อเข้าสู่ตลาดที่หลากหลาย ผู้เข้าร่วมในอุตสาหกรรมก๊าซธรรมชาติ ต้องการเสรีภาพในการตั้งราคาในระดับที่จะทำให้สามารถแข่งขันกับ เชื้อเพลิงชนิดอื่นๆ ได้ ซึ่งตรงกันข้ามกับการผูกราคาไว้กับราคาสินค้าชนิดใดชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ การที่รัฐผูกราคาก๊าซไว้กับสินค้าใดสินค้าหนึ่ง ทำให้การตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในความสัมพันธ์ของอุปสงค์และอุปทาน เป็นไปอย่างไม่พอเพียง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงแก่ ผู้ลงทุน

อย่างไรก็ตามผู้มีอำนาจออกมาตรการบังคับ ควรจะมีหน้าที่ในการปกป้องผู้บริโภคซึ่งไม่สามารถปกป้อง ตนเองได้จากการผูกขาดของผู้บริการในการตั้งราคาขายปลีกในขีดที่สูงสุด

เปิดโอกาสการเข้าสู่ตลาดก๊าซธรรมชาติ แก่ผู้เข้าร่วมรายใหม่ และการออกจากตลาดก๊าซธรรมชาติของผู้ร่วมเดิม ผู้บุกเบิกโครงการต้องการเสรีภาพในการเข้าสู่ตลาดก๊าซธรรมชาติ และการออกจากตลาดนี้โดยอยู่บนพื้นฐานการตัดสินใจทางธุรกิจมากกว่าการจำกัดหรือควบคุมจากรัฐ อย่างไรก็ตามรัฐควรสร้างความมั่นใจว่า ผู้บริโภคซึ่งปราศจากทางเลือกแหล่งพลังงานและการบริการพลังงานอื่น ได้รับการปกป้อง

สร้างความมั่นใจว่านโยบายที่ควบคุมส่วนการไฟฟ้า ไม่กีดกันความสามารถของก๊าซธรรมชาติในการแข่งขันในตลาดนั้นๆ ตลาดก๊าซธรรมชาติที่มีศักยภาพที่ใหญ่ที่สุดได้แก่ตลาดการผลิตไฟฟ้า   ซึ่งรัฐควรสร้างความแน่ใจว่า นโยบายที่ตนรับมาดำเนินงานในส่วนของไฟฟ้านั้น อันรวมถึงราคาค่าไฟฟ้า การจัดการบริการ การเข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกและตลาด ทางเลือกของเชื้อเพลิงที่ใช้ในการให้กำเนิดไฟฟ้า เป็นไปอย่างสอดคล้องกับ การเร่งส่งเสริมการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าก๊าซธรรมชาติด้วย

สภาพของนโยบายที่มีผลกระทบต่อการลงทุนในกิจการก๊าซธรรมชาติ โครงสร้างพื้นฐาน และเครือข่ายการค้าในภูมิภาคเอเปค

นโยบายรัฐที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และการค้าก๊าซธรรมชาติมีความแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ ในกลุ่มสมาชิกเอเปค

เพื่อเร่งรัดการลงทุนของภาคเอกชนในกิจการก๊าซธรรมชาติ โครงสร้างพื้นฐานและเครือข่ายการค้า และเพื่อการแข่งขันของโครงการในการหาแหส่งเงินทุน รัฐบาลของกลุ่มสมาชิกเอเปคสามารถได้รับประโยชน์จากข้อมูล เพื่อนำนโยบายทางกฎหมาย การเงิน มาตรการบังคับ และการค้า มาเปรียบเทียบกันระหว่างประเทศสมาชิกในกลุ่ม

นอกจากนี้แล้ว ประเทศที่เกี่ยวข้องกับโครงการก๊าซธรรมชาติข้ามชาติ และการค้ายังได้รับประโยชน์ จากข้อมูลเกี่ยวกับนโยบายของประเทศอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับโครงการนั้นๆ อีกทั้งข้อมูลเกี่ยวกับนโยบายของประเทศอื่น ๆ นี้ยังอำนวยความสะดวกแก่การระบุกรอบนโยบาย ซึ่งถ้าเป็นไปอย่างไม่สอดคล้องกันระหว่างกลุ่มประเทศสมาชิก ก็อาจเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา และการทำงานที่ราบรื่นของโครงการโครงสร้างพื้นฐานข้ามชาติ และเครือข่ายการค้าได้

หมายเหตุ : เอกสารฉบับนี้เป็นความเห็นของคณะทำงานด้านพลังงานของเอเปค มิใช่ความเห็นของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ

 

 

 

สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ
วารสารนโยบายพลังงาน ฉบับที่ 42 เดือนตุลาคม-ธันวาคม 2541
File posted 19 Jan 1999