คำกล่าวในโอกาสเป็นประธานเปิดงาน
"25 ปี งานพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ ภาคประชาชน ตามรอยเศรษฐกิจพอเพียง
กินข้าวทุ่ง นุ่งผ้าไหมสู่อารยะธรรมอาณาจักรเจนละนคร"
โดย พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี
ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลกู่กาสิงห์ อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด
05 กุมภาพันธ์ 2007 10:00 น.

คณะกรรมการจัดงาน
เพื่อน ๆ ข้าราชการ
และโดยเฉพาะอย่างยิ่งพี่น้องประชาชนชาวตำบลกู่กาสิงห์

สิ่งที่ท่านทั้งหลายได้ดำเนินการในวันนี้ เป็นสิ่งที่ถือได้ว่าเป็นหลักที่สำคัญที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานแนวทางให้กับพวกเรา ซึ่งท่านได้พระราชทานมานานแล้ว และพวกเราก็ได้น้อมนำแนวทางนี้มาใช้ปฏิบัติกันอยู่บ้าง แต่ว่ายังไม่ค่อยกว้างขวางมากนัก ผมดีใจที่ได้มาอยู่ที่นี่ เพราะว่าเมื่อวานนี้ผมอยู่ที่จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส สิ่งที่ได้พบเห็นที่นั่นก็เป็นส่วนหนึ่งที่อยากจะเล่าให้พี่น้องได้ฟังว่า ความเป็นมาของประวัติศาสตร์ที่ท่านพูดถึงอาณาจักรเจนละนคร พูดถึงวัฒนธรรมประเพณี ความเชื่อ สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนที่สำคัญ ที่จะศึกษาความเป็นไปเป็นมาของบ้านเมืองของเรา ผมก็ได้พูดกับคุณสุเทพฯ ว่า ในฐานะที่ผมเคยเป็นทหารที่ได้ทำงานอยู่ในพื้นที่กองทัพภาคที่ 2 ผมเคยมีโอกาสมาทำงานที่จังหวัดบุรีรัมย์ สมัยที่ยังเป็นนายทหารชั้นนายพัน แล้วเมื่อมีตำแหน่งสูงขึ้นก็ได้มีโอกาสมาทำงานเป็นแม่ทัพภาคที่ 2 ที่โคราช สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนที่สำคัญ เป็นส่วนที่ทำให้ผมได้มีโอกาสได้ซึมซับวัฒนธรรมของต่างถิ่น ซึมซับวัฒนธรรมของคนอีสาน ศึกษาประวัติศาสตร์ของความเป็นไปเป็นมาของพื้นที่แห่งนี้ นั่นก็ทำให้ซาบซึ้งในคุณลักษณะของคนอีสาน คือคนอีสานเป็นคนที่มีความซื่อตรง เป็นคนที่มีความซื่อสัตย์ มีความโอบอ้อมอารี รักใคร่ช่วยเหลือกันอย่างจริงจัง มีความเป็นพี่เป็นน้อง ซึ่งเป็นวัฒนธรรมที่เป็นประโยชน์ เป็นวัฒนธรรมที่แสดงออกถึงความเจริญทางจิตใจของเรา นั่นเป็นสิ่งที่ดี ผมไปทางใต้ก็ยังเห็นความแตกต่างทางวัฒนธรรมหลาย ๆ ส่วน หลาย ๆ อย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัฒนธรรมทางด้านของความเชื่อ วัฒนธรรมของชนชาติ มีทั้งคนไทยที่มีเชื้อชาติมลายู คนไทยที่มีเชื้อชาติจีน มีคนไทยซึ่งเราคงจะเรียกได้ว่าเป็นคนไทยอีสานส่วนหนึ่งที่อพยพลงไปทำงานในพื้นที่ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้มานานแล้วพอสมควร ประมาณ 30 - 40 ปีมาแล้วเป็นส่วนใหญ่ นั่นก็เป็นชุมชนซึ่งกำลังจะปรับปรุง กำลังจะพัฒนาให้มีความก้าวหน้ายิ่งขึ้น

ผมได้ชมการแสดงเช่นเดียวกับที่นักเรียนได้แสดงเมื่อสักครู่นี้ แต่เป็นการแสดงตามวัฒนธรรมประเพณีของเขา ซึ่งมีถึง 4 ชุด เป็นชุดที่แสดงในวัฒนธรรมของคนเชื้อชาติมลายู เป็นวัฒนธรรมที่แสดงถึงคนไทยทางภาคใต้ และเป็นวัฒนธรรมที่แสดงถึงคนไทยเชื้อสายจีนที่อยู่ในพื้นที่ นั่นเป็นสิ่งที่ถือได้ว่า เป็นความเป็นไปเป็นมาของท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่ง สิ่งที่พวกเราเป็นห่วง ผมคิดว่าคนในประเทศไทยทั้งหมดมีความเป็นห่วงเรื่องสถานการณ์ทางภาคใต้ ผมขอเรียนสั้น ๆ ว่า สถานการณ์เริ่มดีขึ้น พี่น้องประชาชนเริ่มให้ความร่วมมือ เริ่มให้ข่าวสารกับเจ้าหน้าที่มากยิ่งขึ้น เหตุการณ์ร้ายเริ่มลดจำนวนลง สิ่งที่เราได้ใช้วิธีการ ไม่มีอะไรเป็นเรื่องที่แปลกใหม่ ก็ใช้ภูมิปัญญาของท่านทั้งหลายนั้นเอง คือการสร้างไมตรี การสร้างความเข้าใจกัน การสร้างความร่วมมือ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่จะเป็นประโยชน์ ท่านเป็นตัวอย่างที่ดี เป็นชุมชนซึ่งมีความสมบูรณ์อยู่ในตัวเองแล้ว ทั้งในเรื่องของสภาวะทางจิตใจ ทั้งสภาวะในการที่จะบริหารงานของชุมชนกันต่อไป และรวมทั้งสภาวะทางเศรษฐกิจที่จะดีขึ้นไปเรื่อย ๆ นั่นก็จะเป็นสิ่งที่ถือได้ว่า เป็นส่วนที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง

ในวันนี้เป็นพิธีเปิดงาน 25 ปีงานพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ ตามรอยเศรษฐกิจพอเพียง กินข้าวทุ่ง นุ่งผ้าไหม สู่อารยธรรมอาณาจักรเจนละนคร เป็นชื่อที่ค่อนข้างยาว แต่เราก็เข้าใจว่ารวบรวมทุกอย่างไว้ ไม่ว่าจะในภาพของเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะในภาพของประวัติศาสตร์และชีวิตความเป็นอยู่ของพวกเรา การพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้เป็นเรื่องที่ได้ดำเนินการติดต่อมาเป็นเวลานานแล้ว คนในพื้นที่ในประเทศไทยอีกหลายแห่ง คิดว่าทุ่งกุลาร้องไห้ยังคงแห้งแล้งเหมือนในสมัยก่อน คำว่าร้องไห้ ในความคิดเห็นของผมคงไม่ได้เป็นเรื่องจากความแห้งแล้ง แต่เป็นความกว้างขวางของพื้นที่ ที่จำเป็นจะต้องใช้เวลานานมากกว่าจะเดินข้าม ในสมัยที่ผมเป็นแม่ทัพ ผมได้ฝึกทหารเดินทางจากอำเภอท่าตูมของจังหวัดสุรินทร์ ไปที่จังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งในปัจจุบันเป็นชื่อค่ายสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ที่จังหวัดร้อยเอ็ด ใช้เวลาเดินข้ามต้องค้างคืน ออกจากท่าตูมตั้งแต่เช้ามืด แล้วไปนอนอยู่กลางทุ่ง อีกวันหนึ่งถึงจะเดินไปถึงร้อยเอ็ด นั่นเป็นเรื่องที่เราได้ลองทดสอบเดินทางกันข้ามทุ่งกุลาร้องไห้ในช่วงหน้าแล้ง เพราะฉะนั้นความคิดของคนในพื้นที่อื่นที่มองทุ่งกุลาร้องไห้ ก็มองว่าแห้งแล้ง แต่จริง ๆ มีห้วงเวลา ห้วงที่แล้งก็มี ห้วงที่มีน้ำ มีความชุ่มชื้นก็มี แต่สิ่งที่แน่นอนคือมีความกว้างขวาง มีความกว้างใหญ่ไพศาล ตรงนี้ต่างหากที่ไม่ได้มีความเปลี่ยนแปลง ฤดูกาลก็ย่อมเปลี่ยนไป แต่ว่าความกว้างขวางของพื้นที่ที่ครอบคลุม 5 จังหวัดนั้นไม่ได้เปลี่ยนแปลง

การที่ท่านได้จัดโครงการนี้เป็นสิ่งที่น่ายินดีเป็นอย่างยิ่ง การพัฒนาพื้นที่ของทุ่งกุลาร้องไห้ด้วยการวางระบบชลประทาน ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่สมัย ฯพณฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เป็นเวลา 25 ปีมาแล้วนั้น ถือได้ว่าเป็นความร่วมมือที่สำเร็จอย่างน่าภาคภูมิใจ ที่ประชาชนในทุก ๆ ส่วนไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน ไปจนถึงองค์กรภาคประชาชน ได้เข้ามาทำงานร่วมกันอย่างกลมกลืน นั่นเป็นสิ่งที่ถือได้ว่าเป็นความสำเร็จส่วนหนึ่งแล้ว การที่ท่านจะได้มีการพัฒนาไปอีกขั้นหนึ่ง ตามโครงการที่คุณสุเทพฯ ได้กล่าวในวันนี้ ก็เป็นสิ่งที่จะเสริมต่อหรือว่าสานต่อจากสิ่งที่เราได้ทำกันมาในอดีต โดยได้นำเอาแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง คำว่าแนวคิดหรือว่าศัพท์ที่เป็นทางวิชาการ ก็พูดกันถึงคำว่าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ปรัชญาหรือว่าแนวคิด สามารถที่จะนำไปใช้ได้กับตัวเราเอง กับหมู่คณะ กับหน่วยงาน กับองค์กรต่าง ๆ ตั้งแต่ในระดับเล็กสุดไปจนกระทั่งถึงในระดับที่ใหญ่ที่สุด ที่พูดอย่างนี้ไม่ใช่เกี่ยวกับเรื่องเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว แต่ว่าเกี่ยวกับแนวทางในการที่เราจะดำเนินงาน แนวทางในการที่เราจะดำรงชีวิตของเราเอง ถือได้ว่าแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงนั้นได้ครอบคลุมตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน ไปจนถึงระดับประเทศ อาจจะเรียกได้ว่าเป็นแนวทางสายกลาง เพื่อให้ทันสมัยและทันต่อยุคซึ่งมีความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ เราจะเห็นว่าเด็ก ๆ ในยุคปัจจุบันนั้น เขามีความเปลี่ยนแปลงไปเป็นอย่างมาก มีข้อมูลข่าวสารที่เราเรียกกันว่าข้อมูลทางอินเตอร์เน็ต ระบบไอที ข้อมูลที่ได้รับ เด็ก ๆ ทุกคน ผู้ใหญ่ทุกคนในขณะนี้ก็มีโทรศัพท์มือถือกันเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งเราเรียกได้ว่าเป็นระบบข้อมูล ซึ่งต่อไปยิ่งจะทวีความก้าวหน้าในส่วนเหล่านี้ต่อไปมากขึ้น ทำอย่างไรที่เราจะวางแนวทางในการดำรงชีวิตของเราให้สอดคล้องกับความก้าวหน้า ไม่ใช่ตามไปจนกระทั่งเราสูญเสียสิ่งที่เราได้ตั้งความรู้สึกกันไว้ เราใช้เงินจนกระทั่งเป็นหนี้เป็นสินเขา อย่างนั้นไม่ได้เป็นสิ่งที่ถูกที่ควร ฉะนั้นการที่เราจะพัฒนาให้ก้าวหน้าไป ก็จะเป็นอย่างที่คุณสุเทพฯ ได้กล่าวไว้ นั่นคือกินอิ่ม นอนอุ่น และมีเงินออม

แนวคิดอันนี้สอดคล้องกับแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นอย่างยิ่ง เพราะว่าความพอเพียงที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงรับสั่งนั้น หมายถึงความพอประมาณ ความพอประมาณที่ว่านี้ก็ยืนอยู่บนขาของเราเองเป็นหลัก ถ้าเราสามารถที่จะเดินไปด้วยขาของเราเอง เราก็ไม่ต้องไปยืมขาคนอื่นเขา แต่ในบางครั้งเราไปไม่ได้ เพราะว่าไกล เราต้องอาศัยการเดินทางทางอื่น นั่นหมายถึงว่าเราต้องไปยืมคนอื่นเขามาบ้าง เช่น ขึ้นรถที่จะไปยังที่ไกล ๆ นั่นเป็นลักษณะที่เราต้องดูว่า เรามีทุนพอเพียงที่จะดำเนินการต่อไปไหม ถ้าไม่มี เราก็เอาทุนมาเพิ่มเติม แต่ต้องยืนอยู่บนสิ่งที่เราใช้คำว่าพอเพียง นั่นหมายถึงว่าเราคิดโดยรอบคอบแล้ว ว่าเราสามารถที่จะใช้หนี้เขาได้ ไม่ใช่ยืมมา ๆ จนกระทั่งเราเป็นหนี้ และไม่สามารถใช้หนี้ได้ นั่นไม่ได้เป็นสิ่งที่ถือว่าเป็นเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียงจะยืมมาเป็นทุนหมุนเวียนทำให้เกิดประโยชน์แล้วก็สามารถใช้หนี้ได้ ถ้าเอามาใช้โดยไม่เกิดประโยชน์ไม่ถือว่าเป็นเศรษฐกิจพอเพียง เพราะฉะนั้นคำว่าความมีเหตุมีผลในระบบเศรษฐกิจพอเพียง ก็ขึ้นอยู่กับสิ่งนี้ คืออยู่กับความรู้ความคิดของเรา ว่าเราจะใช้ทุนให้เป็นประโยชน์กับเราอย่างไร นั่นเป็นเรื่องของเศรษฐกิจพอเพียงที่พูดถึงเหตุผล

สิ่งที่จำเป็นอีกประการหนึ่งคือระบบภูมิคุ้มกัน ระบบภูมิคุ้มกันหมายถึงว่าเราจะต้องคิดให้รอบคอบว่าเราจะลงทุนไปในเรื่องอะไรนั้น เราจะมีส่วนที่ออมไว้แก้ปัญหาหรือไม่ ไม่ใช่ว่างวดนี้มีเลขเด็ด เรามีเงินอยู่ก็ทุ่มไปหมดเลยนั้นก็ไม่ถูก ถ้าอดใจไม่ไหวจริง ๆ ก็ซื้อไปบ้าง เล็ก ๆ น้อย ๆ แต่อย่าไปคิดว่าสิ่งเหล่านั้นจะให้ประโยชน์เราทั้งหมด เราต้องคิดเผื่อไว้ว่าถ้าเผื่อมันไม่ออก แล้วเราทุ่มไปหมดตัว เราจะมีอะไรเหลือ ไม่ได้เป็นเรื่องที่ยากเย็นถ้าเราคิดให้ดี ว่าการจะลงทุนทำอะไรสักอย่างหนึ่ง เหมือนกับที่เราจะแทงหวยกันนี่เอง ฉะนั้นขอบอกพวกเราว่า ภูมิคุ้มกันที่ว่านี้เชื่อมโยงกับแนวความีคิดที่มีเหตุผล และคิดกันให้รอบคอบ ว่าเรายังมีอะไรอยู่ในกระเป๋า มีสิ่งที่เป็นทุน ที่จะแก้ไขเหตุการณ์เมื่อไม่ได้เป็นไปตามที่เราคิดได้ บางคนก็วาดฝันไว้หรูหรา ภูมิคุ้มกันที่ว่านี้คือคิดอีกด้านหนึ่งว่าถ้าไม่เป็นอย่างที่เราคิดนี้ เราจะมีทางเลือกอันอื่นไหม มีทางแก้ไหม ภาษาวิชาการไปเรียกภูมิคุ้มกัน บางทีเราก็ไม่รู้ว่าภูมิคุ้มกันคืออะไร ก็พูดกันง่าย ๆ อย่างนี้ว่าเราต้องคิดให้รอบคอบ คิดแล้วอย่าไปมองว่าจะสำเร็จตามที่เราคิดทุกประการ ถ้าไม่สำเร็จ เราจะมีทางเลี่ยงมีทางถอยไปทางอื่นไหม นั่นเป็นส่วนที่อยากจะพูดกับท่านทั้งหลายอย่างตรงไปตรงมา

สิ่งหนึ่งที่คุณสุเทพฯ ได้พูดคือในเรื่องของความมีคุณธรรม ความซื่อสัตย์ ซึ่งเป็นลักษณะของพวกเราอยู่แล้ว ผมอยากให้ได้นำสิ่งเหล่านี้มาใช้ในการบริหารงาน ในการจัดการ เราต้องเลือกผู้นำที่มีคุณธรรม เลือกผู้นำซึ่งมีความซื่อสัตย์ ความซื่อตรง ตั้งใจที่จะทำงานให้กับคนส่วนรวม ซึ่งจะเป็นประโยชน์ คนใดที่เราเห็นว่าไว้ใจไม่ได้ เราก็อย่าไปเลือกเขา เพราะว่าการเลือกภายในพวกเรานั้น ต่อไปจะมีการเลือกอะไรต่าง ๆ ที่เพิ่มมากขึ้นทุกที ไม่ว่าจะเป็นตั้งแต่ อบต. กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตลอดจนกระทั่งสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล ไปจนกระทั่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็นเรื่องที่เราจะต้องพิจารณาให้รอบคอบว่าในความคิดของเรานั้น เราควรจะเลือกคนอย่างไร

การจัดงาน 25 ปี งานพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ในวันนี้ เป็นการทบทวนประวัติศาสตร์ของทุ่งกุลาร้องไห้อีกหน้าหนึ่ง และเป็นเรื่องของการพัฒนาที่ประสบความสำเร็จอย่างที่ผมได้กล่าวไปแล้ว เป็นแนวทางที่พวกเราได้มีการพึ่งตนเอง เพื่อประกาศให้สังคมได้รับรู้ และเรียนรู้ร่วมกัน เกี่ยวกับแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงที่เราจะได้เริ่มกันอีกครั้งหนึ่ง อย่างที่ผมได้กล่าวไปแล้วว่า วันนี้เป็นโอกาสดีเป็นอย่างยิ่งที่ผมได้มาพบกับพี่น้องของชาวตำบลกู่กาสิงห์ ที่จะเริ่มโครงการ 25 ปีในการพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ อีกครั้งหนึ่ง ผมมีความยินดี มีความภูมิใจ และดีใจที่เห็นท่านทั้งหลายได้ร่วมมือร่วมใจกันที่จะพัฒนาท้องถิ่น ที่จะพัฒนาตนเอง โดยยืนอยู่บนขาของท่านทั้งหลายด้วยตัวเอง คุณสุเทพฯ ได้พูดกับผมเมื่อสักครู่นี้ว่า จะได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมา ผมได้บอกคุณสุเทพฯ ว่า ทางภาครัฐเราพร้อมที่จะให้ความร่วมมือ เราพร้อมที่จะให้คำแนะนำ ตั้งแต่ในระดับของรัฐบาล ในระดับของจังหวัด ในระดับของอำเภอ ที่จะให้การพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงนั้น บรรลุผลสำเร็จตามที่ท่านมุ่งหวังทุกประการ

บัดนี้ ได้เวลาอันสมควรแล้ว ผมขอเปิดงาน 25 ปี การพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง กินข้าวทุ่ง นุ่งผ้าไหม สู่อารยะธรรมอาณาจักรเจนละนคร ณ บัดนี้ พร้อมทั้งขออำนวยพรให้ทุกท่าน จงประสบแต่ความสุข คิดหวังสิ่งใดในทางที่ถูกที่ควร ขอให้สำเร็จตามที่ท่านมีความตั้งใจไว้ทุกประการ ขอบคุณครับ

กลุ่มยุทธศาสตร์และแผนการประชาสัมพันธ์ สำนักโฆษก
วิมลมาส รัตนมณี / ถอดเทป / เรียบเรียง
จินตนา จ้อยจุมพจน์ / ตรวจ